کاربرد بهای تمام شده در تولید

۱۳۹۸-۰۵-۱۶
daftar
260

کاربرد بهای تمام شده در تولید

 

چند ساله واحد تولیدتون رو راه اندازی کردید ؟ سودتون خوبه یا اون چیزی نیست که انتظارشو داشتید ؟ برای سودآوری بیشتر اولین راه حلی که به ذهن میرسه افزایش فروش هست ولی تو این شرایط بازار افزایش فروش یکم سخته . راه حل دوم کاهش هزینه هاست . اما چطور میشه هزینه ها رو کاهش داد ؟ چطور باید متوجه بشیم کاهش کدوم هزینه کیفیت کالا و خدمات رو پایین نمیاره ؟ جواب این سوال به بهای تمام شده کالا برمیگرده ….

 

چرا بهای تمام شده ؟

 

همانطور که میدانید بهای تمام شده چون با اکثر هزینه های مجموعه در ارتباط است ، پس بهترین راه حل برای کنترل هزینه ها می باشد . محاسبه بهای تمام شده ، اصلی ترین وظیفه گروه حسابداری مجموعه های تولیدی است که با فرمول ها و محاسبات دقیق مشخص می کند کالایی که در مجموعه تولید می شود چقدر هزینه داشته و در نتیجه مدیران می توانند با توجه به قیمت کالای تولیدی و بهای تمام شده آن ، قیمت فروش را تعیین کنند . تعیین قیمت فروش با این روش منجر به حصول دو نتیجه می شود … اول اینکه سود خالص حاصل از فروش بالا می رود . دوم اینکه حاشیه سود نیز افزایش می یابد . افزایش حاشیه سود مربوط به سود دهی سیستم در بلند مدت است . چون با استفاده از بهای تمام شده به قیمت گذاری پرداخته اید ، پس مسلماً این کاهش هزینه ها در بلند مدت باعث افزایش حاشیه سود می شود .

 

بهای تمام شده در چه اصنافی کاربرد دارد ؟

 

اگر از این زاویه به قضیه نگاه کنیم که هر سازمانی برای کسب درآمد ، کالا یا خدماتی را ارائه می دهد و در ازای ارائه آن پولی دریافت می کند (درآمد حاصل از فروش کالا یا خدمات ) به این نتیجه می رسیم که استفاده از بهای تمام شده در تمام سازمان ها ضروری است . با شنیدن کلمه بهای تمام شده اولین فعالیتی که به ذهن خطور می کند فعالیت واحدهای تولیدی و صنعتی است . واحدهای تولیدی چه در حجم کم و چه زیاد با بحث بهای تمام شده و بهای تولید درگیر هستند . به عنوان مثال کارگاه خیاطی به عنوان یک واحد تولیدی کوچک و کارخانه تولید پارچه به عنوان واحد تولیدی بزرگ شناخته می شوند . اما بهای تمام شده کالا در هر دو این مجموعه ها به یک اندازه دارای اهمیت است . در واحد های فعالیتی دیگر مانند : ادارات ، شرکت ها ( بیمه ، هواپیمایی ، خدماتی و …. ) ، بیمارستان ها ، حمل و نقل ، عمده فروشی ها و … نیز از بهای تمام شده استفاده می گردد.

 

نحوه استفاده از بهای تمام شده

 

قبل از اینکه بدانیم بدست آوردن بهای تمام شده چگونه به افزایش سود و کاهش هزینه کمک می کند باید بدانیم نحوه محاسبه بهای تمام شده و عوامل آن چگونه است :

 

هر کالایی برای تولید و تبدیل به محصول نهایی مراحلی را طی می کند . تولید خود عبارت است از انجام اعمالی که باعث می شود مواد خام طی مراحل مختلف و تغییر شکل به کالای ساخته شده تبدیل گردد. این مراحل به ترتیب زیر می باشد .

 

الف : ورود مواد خام : برای تولید کالا ، مواد اولیه که می تواند از طبیعت استخراج شده باشد یا محصول کارخانه دیگری باشد ، وارد سیستم می گردد. به عنوان مثال در تولید پارچه نخ و رنگ مواد اولیه هستند . پس اولین هزینه تولید و بهای تمام شده کالا ، هزینه مواد اولیه است . این مواد توسط ماشین های حمل بار به مجموعه وارد می شوند . هزینه حمل مواد نیز از جمله عواملی است که در این مرحله روی بهای تمام شده تاثیر می گذارد . علاوه بر آن دستمزد کارگری که بار را تخلیه کرده نیز جزء هزینه های این مرحله است .

 

نکته : موادی که در این مرحله وارد مجموعه می شود می توانند به صورت مستقیم روی کالای نهایی استفاده شوند که به آنها مواد مستقیم گفته می شود مانند نخ در تولید پارچه . یا به صورت غیر مستقیم در تولید نقش داشته مانند برچسب پشت پارچه که مشخصات روی آن چاپ شده است .

 

ب : مرحله تولید : در این مرحله با توجه به نوع کالا ممکن است تولید طی یک یا چند مرحله انجام گیرد . اما به طور کلی مواد اولیه بعد از ورود به این مرحله جزء کالای در جریان ساخت قرار می گیرد . تمام هزینه های مرحله قبل به این مرحله انتقال می یابد و حساب کالای در جریان ساخت بابت هر یک از عوامل موثر ، در بهای تمام شده بدهکار می شود . یکی از هزینه هایی که در این مرحله اتفاق می افتد هزینه کاری است که برای تولید انجام می شود . این هزینه ها هم ممکن است به طور مستقیم روی تولید کالا نقش داشته باشد که هزینه کار مستقیم نامیده می شود و هم ممکن است به طور غیرمستقیم روی تولید تاثیر گذار باشند که هزینه کار غیر مستقیم نامیده می شوند . هزینه کار مستقیم مانند هزینه دستمزد کارگر خط تولید و هزینه کار غیر مستقیم مانند هزینه دستمزد کارمند اداری کارخانه .

 

نکته : به طور کلی هزینه هایی که از مرحله خرید مواد اولیه تا بسته بندی محصول اتفاق می افتد به دو گروه مستقیم و غیر مستقیم تقسیم می شوند . تمام هزینه های غیر مستقیم ( مواد غیر مستقیم ، کار غیر مستقیم و سایر هزینه های غیر مستقیم ) سربار ساخت هستند .

 

بعد از اینکه کالای در جریان ساخت مراحل تولید را طی کرد و کالای نهایی تولید شد ، این حساب بستانکار شده و حساب کالای ساخته شده بدهکار می شود .

 

اهمیت شناسایی هزینه ها

 

طبقه بندی و شناسایی هزینه ها باعث می شود که تخصیص هزینه ها به مراحل مختلف به طور دقیق صورت گیرد و در نتیجه بهای تمام شده هر مرحله ساخت کالا مشخص می شود.

 

طبقه بندی هزینه ها

 

بهای تمام شده

 

طبقه بندی هزینه ها بر اساس حجم تولید :

 

در ابتدای کار و در مرحله راه اندازی کارخانه و یا واحد تولیدی مدیر مجموعه با توجه به شرایط بازار برای تهیه مواد اولیه ، تامین سرمایه ، تامین نیروی انسانی و … برنامه ریزی میکند . ولی از آن جایی که هم شرایط بازار متغییر است و هم هدف مجموعه پیشرفت است ، پس در طول زمان میزان تولید بیشتر خواهد شد و با بالا رفتن میزان تولید هزینه ها نیز افزایش می یابد . از طرفی ممکن است در طی کار دوران رکود هم وجود داشته باشد و تولید کمتر شود . این تغییر حجم تولید بر هزینه ها تاثیر گذار خواهد بود .

تمام هزینه هایی که ذکر شد با توجه به حجم تولید ممکن است در یکی از سه گروه زیر قرار گیرند :

الف :هزینه های ثابت : هزینه هایی هستند که با تغییر حجم تولید ثابت می مانند . یعنی به هر میزانی که تولید صورت گیرد این هزینه ها به همان مبلغ اولیه باقی می مانند . مانند هزینه های مربوط به اموال اداری ، تاسیسات ساختمان واحد تولیدی ، تحقیق و توسعه و….

 

بهای تمام شده

 

ب : هزینه های متغییر : هزینه هایی هستند که با تغییر حجم تولید تغییر می کنند . یعنی صرف نظر از اینکه با محصول تولیدی رابطه مستقیم یا غیر مستقیم دارند، با افزایش حجم تولید افزایش یافته و با کاهش آن کاهش می یابند یا بالعکس . مانند هزینه مواد اولیه ، هزینه برق ؛ هزینه حمل داخلی ، هزینه رفاهی کارکنان و … 

 

بهای تمام شده

 

ج: هزینه های نیمه متغییر : به هزینه هایی گفته می شود که در سطح معینی از تولید ثابت هستند و با افزایش یا کاهش تولید تا سطح دیگر ، به میزان معینی تغییر می کنند . به عنوان مثال یک تولیدی لباس را در نظر بگیرید که روزانه ۲۰۰ واحد لباس تولید می کند و ۵ نفر خیاط دارد . اما اگر این تولیدی بخواهد تولید خود رابه ۳۰۰ واحد لباس در روز افزایش دهد ، علاوه بر افزایش تعداد چرخ ها باید ۲ خیاط نیز به واحد دوخت اضافه کند. پس هزینه حقوق خیاط ها هزینه نیمه متغییر است چرا که اگر هزینه حقوق ۵ خیاط ۱۰۰ تومان باشد با حجم تولید ۲۰۰ واحد لباس ، هزینه حقوق ۷ خیاط با حجم تولید ۳۰۰ واحد لباس ۱۴۰ تومان خواهد شد .

بهای تمام شده

 

کاربرد بهای تمام شده و تحلیل آن

همانطور که ملاحظه کردید محاسبات بهای تمام شده نیازمند شناخت کامل فعالیت های صورت گرفته در هر مرحله و شناسایی و تخصیص تمام هزینه هاست . بنابراین تیم حسابداری مجموعه با استفاده از فرمول های حسابداری صنعتی ، بهای تمام شده کالاها را محاسبه می کند. این محاسبات با استفاده از اطلاعاتی است که از خط تولید بدست می آورند . پس فرمها و اطلاعاتی که سرپرستان خط تولید در اختیار حسابداران قرار می دهند باید کامل و دقیق باشند . مسئولیت کامل جمع آوری اطلاعات ، محاسبات و گزارش گیری بر عهده مدیر مالی مجموعه می باشد . گزارشات بدست آمده نیز در اختیار مدیران قرار می گیرند تا برای برنامه ریزی و کنترل هزینه ها و درآمدها استفاده شود . اما نتایجی که از این گزارشات و تحلیل آنها بدست می آید به صورت زیر خلاصه می شود :

 

  1. ۱- طبق هزینه هایی که در هر مرحله با حجم تولیدی مشخصی بدست می آید ، می توان هزینه ها را برای دوره بعد و حجم تولیدات مختلف برآورد کرد .
  2. ۲- هزینه های تولید در هر مرحله به صورت تجمیعی و تفکیکی مشخص شده و تسهیم هزینه ها دقیق تر صورت می گیرد .
  3. ۳- از بهای تمام شده کالا می توان برای قیمت گذاری در مرحله فروش استفاده کرد .
  4. ۴- مدیران در انتخاب بهترین راه حل ها برای کم کردن هزینه ها در هر بخش به صورت منطقی و تا کمترین میزان تصمیم گیری می کنند .
  5. ۵- و در نهایت مدیران برنامه ریزی دقیق تر و بهتری خواهند داشت و پلن دقیقی طراحی می کنند .

 

استفاده از نرم افزارهای حسابداری در محاسبه بهای تمام شده

 

پروسه جمع آوری اطلاعات تا گرفتن خروجی ها ، پروسه ای زمانبر است که در عین حال نیاز به دقت زیادی در انجام محاسبات نیز دارد . امروزه نرم افزارهای حسابداری با امکان محاسبه بهای تمام شده به حسابداران در جهت انجام محاسبات سریعتر و دقیق تر یاری می رسانند . در نرم افزار حسابداری تولیدی پاد نیز با ارائه امکانات مربوط به محاسبه بهای تمام شده به ریز ، گزارشات کاملی از مراحل تولید ، هزینه هر مرحله ، موجودی کالای در جریان ساخت و کالای ساخته شده و ….. ارائه می دهد . مراحل محاسبه بهای تمام شده در نرم افزار حسابداری تولیدی پاد به این صورت می باشد که در ابتدای ورود مواد اولیه هزینه هایی نظیر هزینه حمل ، هزینه دستمزد کارگر و .. روی هزینه خرید سرشکن می شوند . بعد از ورود مواد اولیه به خط تولید و انجام مراحل ساخت هر هزینه ای که صورت گرفته باشد در فاکتور هر مرحله وارد شده و بهای تمام شده محاسبه می گردد . در حین ثبت فاکتورها میزان و تعداد کالای مصرفی و تولیدی هر مرحله نیز با استفاده از فرمول های ساخت محاسبه می گردد. به طور کلی مراحل تولید به صورت یکپارچه از نظر تعدادی وریالی (بهای تمام شده ) در سیستم ثبت می گردند .

 

برای مشاهده نحوه عملکرد نرم افزار حسابداری تولیدی پاد می توانید به کانال آپارات شرکت مراجعه فرمایید .

 

 

اشتراک گذاری مقاله در شبکه های اجتماعی
۱۳۹۸-۰۹-۰۲

آشنایی با حسابداری خدماتی هر فرد در طی فعالیت های روزمره خود با بخش های مختلفی در اجتماع ارتباط دارد . ارتباط فرد با فرد ، فرد با شرکت ، فرد با مجموعه و … . این ارتباطات با اهداف مختلفی شکل می گیرند که عموماً می توانند برای استفاده از کالاها یا خدمات باشد […]

۱۳۹۸-۰۵-۲۳

نرم افزار حسابداری سردخانه بخرید !!   (نرم افزار حسابداری سردخانه) :: سردخانه یک مجموعه با تاسیسات لازم جهت نگهداری محصولات کشاورزی ، مواد غذایی و یا محصولات فاسد شدنی می باشد. سردخانه به وسیله ی عوامل خنک کننده سرد شده و شرایط را برای نگهداری محصولات ذکر شده ، در طولانی مدت فراهم می […]

۱۳۹۸-۰۵-۱۶

بهترین نرم افزار حسابداری رستوران چیست و چه ویژگی هایی دارد؟     روند پیشرفت حسابداری رستوران ها   امروزه با پیشرفت صنعت و تکنولوژی ، شاهد پیشرفت روزافزون صنعت غذا و رستوران ها هستیم. همانطور که شما هم مسلماً میدانید ، بهترین نرم افزار حسابداری رستوران می تواند موجب مدیریت و کنترل هر چه […]

۱۳۹۸-۰۴-۲۹

مزایای استفاده از نرم افزار حسابداری کیترینگ   آنچه مدیران کیترینگ باید بدانند: یکی از مهمترین عوامل موفقیت هر کیترینگ مدیریت آن و توانایی های مدیر در این زمینه می باشد . البته مدیریت موفق هم بستگی به عوامل زیادی دارد ، به عنوان مثال  شخص مدیر باید آشپز لایق و مهمان نواز قابلی باشد. […]

۱۳۹۸-۰۴-۲۵

واحد فروش و بازاریابی امروزه رقابت شدید و سرعت بالای تغییرات در بازار و تقاضاهای پیش بینی نشده باعث شده تا اهمیت برنامه ریزی برای فروش و بازاریابی دو چندان گردد به طوریکه ایجاد واحد فروش و بازاریابی به یکی از اهداف اولیه هر شرکت و موسسه ای تبدیل شده است . اما در این […]

۱۳۹۸-۰۴-۲۴

مدیریت رستوران با ۱۰ روش آسان   هر مدیر خواهان یک مجموعه منظم و قدرتمند است ، این نظم و قدرت در گرو مدیریت صحیح مدیر مجموعه خواهد بود. “مدیریت”  علم اداره افراد و همچنین منابعی است که هر فرد در اختیار دارد. یک مدیر رستوران نیز باید اطلاعات کافی در مورد همه جنبه های […]

*    
*